ANA SAYFA       HAKKIMIZDA       HİZMETLERİMİZ       MARKA ARAŞTIRMASI       ONLINE MÜRACAT       SIKÇA SORULAN SORULAR       MARKANIN TARİHÇESİ       REFERANSLAR
 

Eser Nedir?

 

  Hizmetlerimiz


Tescil İşlemleri ve Fikri Haklar  |  Eser Nedir?
 


Eser: “Sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleridir”.

Bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilip koruma altına alınabilmesi için;
  • Sahibinin hususiyetini taşıması,
  • Şekillenmiş olması,
  • Kanunda sayılan eser türlerinden birine girmesi,
  • Fikri bir çabanın sonucu olması gerekmektedir.

Hukukta eser sahipliği, eserin yapılması ile kazanılmış bulunmaktadır. Yani, hakkın kazanılması için, ( sınai haklarda olduğu gibi ) herhangi bir makama tescil zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla beraber, 5846 sayılı Kanunun 13 cü maddesinde bir kayıt ve tescil sistemi yer almaktadır. Maddeye göre; filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcılarış, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlal edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması ve mali haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadıyla, sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar. Aynı maksatla, eser sahiplerinin talebi üzerine, bu Kanun kapsamında korunan tüm eserlerin kayıt ve tescili yapılabilir, mali haklara ilişkin yararlanma yetkileri de kayıt altına alınabilir.

Bugünkü uygulamada, müzik ve sinema eserleriyle bilgisayar oyunları için ticari dolaşıma sunulmadan önce kayıt ve tescili yapılmaktadır. Ancak yeni değişiklikten sonra, ilgili Yönetmeliğin de bir an önce yürürlüğe girmesinden sonra diğer eserlerin de tescil edilmesi beklenmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tescil, başvuru sahibinin beyanına müstenit yapıldığından, Bakanlığın tescil işlemlerinden doğan bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Ancak, kayıt ve tescil işlemlerine esas teşkil edecek işlemlerde, mevcut olmadığını bildiği veya bilmesi icap ettiği veya kendisine ait olmayan mali ve manevi haklara ilişkin yanlış beyanda bulunanlar, cezai müeyyidelere tabidirler.

ESER ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

  • İlim ve Edebiyat Eserleri
  • Güzel Sanat Eserleri
  • Musiki Eserleri
  • Sinema Eserleri
  • Veri Tabanları

İLİM VE EDEBİYAT ESERLERİ

Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre aşağıdaki özelliklere sahip eserler ilim ve edebiyat eseri olarak kabul edilmiştir.

  • Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler,
  • Her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları; (Ara yüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programının herhangi bir öğesine temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmazlar.)
  • Her nevi rakıslar, yazılı koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri;
  • Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topografya’ya ait maket ve benzerleri, her çeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri,

GÜZEL SANAT ESERLERİ

Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre aşağıdaki özelliklere sahip eserler güzel sanat eseri olarak kabul edilmiştir.

  • Estetik değere sahip olan;
  • Yağlı ve sulu boya tablolar,
  • Her türlü resimler, desenler, pasteller,
  • Gravürler, güzel yazılar ve tezhipler,
  • Kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler kaligrafi, serigrafi.
  • kabartmalar ve oymalar.
  • Mimarlık eserleri.
  • El işleri ve küçük sanat eserleri,
  • Minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri,
  • Tekstil, moda tasarımları.
  • Fotografik eserler ve slaytlar,
  • Grafik eserler,
  • Karikatür eserleri,
  • Her türlü tiplemeler,

MUSİKİ ESERLERİ

Her nevi sözlü ve sözsüz besteler, musiki eseri olarak kabul edilmiştir.

SİNEMA ESERLERİ

Her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisi, sinema eseri olarak kabul edilmiştir.

İŞLENMELER ve DERLEMELER

Aşağıdaki özelliklere sahip eserler işlenme ve derleme eser olarak kabul edilmiştir.

  • Tercümeler,
  • Roman, hikaye, şiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayılan nevilerden bir başkasına çevrilmesi,
  • Musiki, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin film haline sokulması veya filme alınmaya ve radyo ve televizyon ile yayıma müsait bir şekle sokulması,
  • Musiki aranjman ve tertipleri,
  • Güzel sanat eserlerinin bir şekilden diğer şekillere sokulması,
  • Bir eser sahibinin bütün veya aynı cinsten olan eserlerinin külliyat haline konulması,
  • Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dâhilinde seçme ve toplama eserler tertibi,
  • Henüz yayımlanmamış olan bir eserin ilmi araştırma ve çalışma neticesinde yayımlanmaya elverişli hala getirilmesi (ilmi bir araştırma ve çalışma mahsulü olmayan alelade transkripsiyonlarla faksimileler bundan müstesnadır.),
  • Başkasına ait bir eserin izah veya şerhi yahut kısaltılması,
  • Bir bilgisayar programının uyarlanması, düzenlenmesi veya her hangi bir değişim yapılması,
  • Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dâhilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan ve bir araç ile okunabilir veya diğer biçimdeki veri tabanlarıdır. (Ancak, burada sağlanan koruma, veri tabanı içinde bulunan veri ve materyalin korunması için genişletilemez)
  • İstifade edilen eserin sahibinin haklarına zarar getirmemek şartıyla oluşturulan ve işleyenin hususiyetini taşıyan işlenmeler.

Korsan ve Kaçak Nedir?

İki kavramı birbirinden ayırmak gerekmektedir.

a) Kaçak yayın: Bir yayınevinin, aralarında bir sözleşme bulunan çevirmenden, yazardan veya eserin malî hak sahibinden izinsiz olarak bir eseri çoğaltmasına verilen isimdir. 3.000 adet basılacağı söylenen bir kitabın 10.000 adet basılması bu suça örnektir. Burada “Özel Hukuk” alanında sözleşme taraflarından birinin diğeri aleyhine sözleşme hükümlerini ihlal etmesi söz konusudur. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda hak sahibinin şahsî takibini gerektiren ihlaller kapsamında ele alınmıştır.

b) Korsan yayın: Yayıncılık alanında korsan yayın, bir eserin, sahibinden ve basım haklarını devrettiği yayınevinden izinsiz olarak çoğaltılmasıdır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’ndaki düzenlemelere göre “Kamu Hukuku” alanında değerlendirilmiştir. Hem çevirmenin, yazarın ya da malî hak sahibinin, hem yayınevinin hem de devletin hakları gasp edilmektedir. Korsan yayın dört şekilde karşımıza çıkmaktadır.

Tıpkı basım: Bir yayınevinin bastığı bir kitabın bir benzerinin izinsiz olarak çoğaltılması söz konusudur. Burada kitabın kapağı ve içindeki bütün bilgiler orijinalinin aynıdır. En çok rastladığımız yöntemdir. Sokakta satılan kitapların büyük bir çoğunluğu böyledir.

Başka yayınevi adı altında: Bu yöntemde, yayın hakları bir yayınevine ait olan bir eserin varolan başka bir yayınevi tarafından basılması söz konusudur. Genellikle korsan baskıyı yapan yayınevi kendi sayfa düzenini, kapak tasarımını ve kendi adını kullanır.

Fotokopi yoluyla: Özellikle ders kitapları ve referans kitapların korsan yayını bu yolla gerçekleşir. Daha çok üniversitelerin etrafında ve bazen de içinde bulunan fotokopi dükkânları ders kitaplarını ve yardımcı kitapları korsan olarak çoğaltırlar. Tekniğinin farklı olması dışında, tıpkı basımdan hiçbir farkı yoktur.

İnternet yoluyla: Yaygınlığı son zamanlarda giderek artan bir yöntemdir. Bazı internet siteleri ücretsiz ya da küçük bir ücret karşılığında, yayın hakları kendilerinde olmayan kitapları okumanıza izin verirler.

Cezalar

Yasal olarak üretilmiş ve bandrollü de olsa her tür kitabın yol, meydan, pazar, kaldırım, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satışı yasaktır.

Bu yerlerde yasal ve bandrollü kitap satanlara 3.000 TL. idarî para cezası verilecektir. Aynı yerlerde bandrolsüz ve korsan kitap satanlara 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya 5.000 TL.’den 50.000 TL.’ye kadar ağır para cezası veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisi birden verilir. Ayrıca, yasal hak sahibinin tazminat hakkı vardır.

Herhangi bir biçimde yetkilileri yanıltarak bandrol alan, bandrolleri amacı dışında kullanan kişiler hakkında, 2 yıldan 4 yıla kadar hapis veya 20.000 TL.’den 200.000 TL.’ye kadar ağır para cezası veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisi birden verilir.

Sahte bandrol imal eden, kullanan, sahte bandrolden ticarî menfaat sağlayan kişiler hakkında, 3 yıldan 6 yıla kadar hapis veya 50.000 TL.’den 250.000 TL.’ye kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisi birden verilir.
 

 
 

Marka Hizmetleri
Marka nedir?
Marka Başvurusu.

 
 

Endüstriyel Tasarım
Endüstriyel Tasarımlar Kullanıcı Rehberi ve Başvuru Kılavuzu

 
 

Patent ve Faydalı Model
Nasıl Başvuru Yapılır?
Patent Teşvikleri

 
 

Coğrafi İşaretler
Coğrafi İşaretlerle İlgili Başvuru Nasıl Hazırlanır?

 
 

Entegre Devre Topografyaları
Entegre Devre Topografyaları Başvuru Kılavuzu

 

Satılık Markalar
 
 

  Fayda Patent    Hizmetlerimiz    Yurt Dışı Tescili    Marka Araştırması    Online Müracaat    Sıkca Sorulan Sorular    T.P.E'den Haberler    Faydalı Linkler    İletişim    E-Mail